Nieuwe ontwikkelingen 2010 mbt de kruiden teelt.

Niet kerende grondbewerking in combinatie met van Iersel Compost.

No-tillage - niet kerende - grondbewerking in de kruiden teelt.

Op deze site hebben we al eerder bericht over No-tillage (niet kerende grondbewerking) op ons kruidenbedrijf, een systeem waarbij men direct zaait zonder een grondbewerking toe te passen. Zie de pagina onderzoek kruidenteelt, klik hier , onderaan. De resultaten van dit onderzoek waren bemoedigend en daagden ons uit om dit verder te bestuderen. Immers de teelt van kruiden vereist een top-grond!

Beginproblemen, te weinig zuurstof!

Toch heeft het no-tillage systeem zo zijn problemen, zeker in het begin. Immers, als er te weinig werkers in de grond zijn, lees bodemleven, kan er een riskante situatie ontstaan doordat er te weinig zuurstof in de grond toetreedt. Hierdoor stikken de wortels van de kruidenplanten. Met name wormen maken de zaak goed los waardoor zuurstof kan toetreden, maar bacteriën en schimmels dragen ook veel bij aan een losse grond doordat zij o.a. bodemaggregaten maken. Zie bijvoorbeeld dit artikel over de bodembiodiversiteit, klik hier.

Er is dus wel een basis grondbewerking nodig - om zuurstof te garanderen - om langzaamaan naar een no-tillage systeem toe te werken, waarbij het bodemleven als het ware de grondbewerking overneemt. (Terzijde, in de vaste planten, de meerjarige kruiden Mint, Salie en Rozemarijn werken we al jaren zonder grondbewerking)

Het is dan wel noodzakelijk in te zien dat het bodemleven en met name schimmels en bacteriën zich in lagen in de grond bevinden. Zuurstofminnende schimmels en bacteriën zitten boven in de grond, die het met wat minder toekunnen zitten dieper. Dus een kerende grondbewerking - ploegen of in mindere mate spitten- om langzaam naar een no-tillage systeem te gaan is een zeer slechte start.

Grondbewerking.

Beter is dus een woeler, bijvoorbeeld een Ganzenvoet in te zetten, om de grond los te maken. Op deze wijze keert men de grond dus niet.

Maar vaak gaat deze te diep, althans vaak dieper dan noodzakelijk, en laat een wat woest liggend perceel achter. Met een kopeg als nabewerking lukt het vaak niet om het perceel dan in een keer vlak te leggen.

Een diepzaaiklaarmaak-machine is een goede uitkomst. Dit instrument is in te stellen van 0 tot 50 cm. Ideaal dus, daarbij laat deze wel een mooi werkbed achter voor een nabewerking met een kopeg.

Diepzaaiklaarmaak-machine van Gebr de Boer Lottum.

Maar wat nu met bacteriën en schimmels? Het is met name van schimmels bekend dat grondbewerkingen funest zijn. Immers schimmels vormen lange draden in de grond en elke bewerking maakt deze draden kapot. Zodoende zijn gronden waar vaak een mechanische grondbewerking op wordt uitgevoerd dus eerder bacterie-dominant te noemen. En de meeste kruiden zijn juist schimmel-behoeftig.

Van Iersel compost, geënt met schimmels, o.a. Trichoderma.

Van Iersel Compost, klik hier is van mening dat dit met een gift van 6 ton schimmel-dominante compost per hectare voor een gedeelte hersteld kan worden. Maar de voorwaarde is wel dat deze compost ondiep wordt ingewerkt. Dat de schimmels als het ware verder de grond in groeien. En dat de schimmels die van zuurstof houden niet afsterven door het onderploegen!

Maar waarom willen wij nu schimmels in de grond? De meeste percelen die wij betelen zijn licht tot matig kleihoudend. Doordat er vanuit het rijden met tractoren bijvoorbeeld spoorvorming ontstaat, ontstaat lokaal vaak bodemverdichting. Schimmels zijn instaat door deze verdichtingen heen te groeien, als het ware de grond weer te verbeteren. Ook zullen schimmels in staat zijn oudere verdichtingen (dichte kluiten in de grond) aan te pakken. Tijdens het "door de grond heen groeien" nemen schimmles voedingsstoffen op waar bijvoorbeeld (haar) wortels niet bij kunnen. Deze voedingsstoffen komt de plant uiteindelijk ten goede.

Schimmel in een harde kluit grond, na openbreken.

En een type schimmel - Trichoderma - groeit makkelijk om de wortel heen, waardoor deze de wortel beschermt tegen bijvoorbeeld Rhizoctonia. Vooral de kruiden Dille, Kervel en Koriander profiteren hiervan. Maar ook de kruiden die als het ware vaste planten zijn, zoals Mint, Rozemarijn, Salie en bijvoorbeeld Dragon profiteren van schimmels bij hun wortels.

Hieronder een afbeelding hoe een Trichoderma-schimmel een Rhizoctonia-schimmel als het ware wurgt.

"Coiling of Trichoderma hyphae around the plant pathogen Rhizoctonia solani"

Bron: http://www.weizmann.ac.il/Biological_Chemistry/sciact_microbe.html, klik hier

Ook is al jaren bekend dat alle houtachtigen, of dit nu boomkwekerijgewassen zijn of zoals bij ons bijvoorbeeld met name de kruiden Rozemarijn Mint en Salie, houden van een schimmeldominante grond.

Compostgiften op de kruiden percelen

Op drie percelen is dit jaar een compostmengsel van van Iersel uitgereden. De verhoudingen in de compost waren grofweg:

30 % Schimmeldominante compost

30 % Wormencompost (Voor deze dure compost is gekozen wegens het lage Kali-gehalte)

30 % "gewone" (gras) compost

per 18 ton compost is 500 kg Gips (extra Calcium en Zwavel) toegevoegd / is tevens de gift per hectare.

Alle drie de percelen werden bewerkt met de diepzaaiklaarmaak-machine. Op alle drie de percelen worden al enkele jaren kruiden geteeld.

De resultaten waren meer dan bijzonder. Met name nam de infectiedruk van Alternaria, door ons zeer gevreesd in de kruiden Dille en Koriander, sterk af. Dit terwijl op deze percelen meerdere malen Dille en Koriander is geteeld, d.w.z. sporen van Alternaria aanwezig zullen zijn.

De druk van Rhizoctonia (Rhizoctonia AG2, volgens Dr J.Postma WUR, kilk hier) was na het inzaaien direct na de compostgift op één zaaibed hoog. Echter deze nam zeer snel af, na twee weken was deze geheel verdwenen. Dit is ook wat Postma bevestigd, na compost toediening liever twee weken wachten zodat de Rhizoctonia wat "opgegeten" wordt door het bodemleven. Over Rhizoctonia wordt in de toekomst een aparte pagina geschreven.

Onderstaande foto's (oktober 2010) laten een perfect gewas zien, de hergroei van Dille en Koriander is uitmuntend te noemen.

Dille hergroei, herfst

Koriander hergroei, herfst

Deze resultaten zijn zeer bemoedigend. De drie genoemde percelen zijn dit jaar tot 50 cm diep losgemaakt, naar ons inzicht is dit volgend jaar niet meer nodig. Daarbij hadden we dit jaar door deze diepe grondbewerking wel mazzel. Het regende in augustus enorm, maar er stond NUL water op de percelen!

Grondbewerking ouder kruiden perceel

Een van de percelen, zwaardere klei, is einde voorjaar bewerkt met eveneens de genoemde diepzaaiklaarmaak-machine. Prachtige omstandigheden, mooi droog. Dit perceel trek ik het liefst eens in de drie jaar diep los. Immers wij telen overwegend kruiden met penwortels (Dille Koriander Kervel en Rucola) en die houden wel van een losse ondergrond. Ook kan op dit perceel dan sneller het water weg, wat voor de "kruidenjuffertjes" Dille en Kervel van groot belang is. Maar ook voor de kruiden peterselie en bieslook is een diepe grondbewerking een must.

Voor het losmaken is de van Iersel Compost aangebracht. De compost werd zeer ondiep en lichtjes ingefreesd.

De Fendt van 330 Pk had er moeite mee. Echter met een lichtere tractor krijg je toch slippende banden, lees structuurbederf.

Ook ben je met deze machine van die stomme ploegvoor af!

Een heel mooi vlak resultaat!

Wel vereist het vakmanschap van de tractorchauffeur. Gaat de machiene te diep dan trek je op deze grondsoort al snel kuilen in het perceel. Is bij Gebr. de Boer in prima handen bij Hans.

De grond komt ongeveer 10 cm omhoog. Dit effect blijft op deze grond 3 - 4 jaar zichtbaar.

Helaas is het zo dat door deze grondbewerking - lees bij elke grondbewerking - de wormenpopulatie van met name de zogenaamde "Pendelaars", de wormen die verticaal door de grond werken / reizen, sterk terugloopt. Ook worden de gangen van deze wormen verstoord, zodat de natuurlijke drainage van de grond voor enige tijd verloren gaat. Vooral op dit perceel wemelt het van deze pendelaars. Daar onze meeste kruiden penwortels hebben, zijn de gangen van deze pendelaars van groot belang. Immers, dit zijn natuurlijke gangen in de grond waar de penwortel in kan groeien, daarbij komen de voedingsstoffen die de worm afscheid, slijm en poep, de groei ten goede.

Pendelaar in het gewas Nemat. Kenmerkend is de wat afgeplatte staart, links zichtbaar.

Dit brengt ons bij de gedachte dat wij de frequentie van deze diepe grondbewerking moeten terugbrengen en bijvoorbeeld vaker diep wortelende gewassen moeten zaaien die de losgemaakte ondergrond bewortelen. Als het ware consolideren. En daarbij ook humus, middels vertering, in de diepere lagen aanbrengt.

Uiteindelijk kom je dan weer uit bij zo min mogelijk grondbewerking. Deze link (Pdf) geeft hier ook enige interessante informatie over niet kerende grondbewerking: http://www.nietkerendegrondbewerking.nl/MirjamPulleman.pdf, klik hier

Na het losmaken is er Tagetes gezaaid. (Geen foto) Deze teelt is voor 90 % gelukt, onkruid hou je meestal toch wel iets. De beworteling van de Tagetes was prachtig, mede door het diep losmaken kon je wortels terugvinden tot 35 cm. Dit betekend ook een werking op P.P aaltjes tot 35 cm. Ook hebben de Tagetes een prachtige structuur achter gelaten en het wormenbestand is fors toegenomen.